Home Party Documents Party Documents ደሞክራሲ ኣብ ኤርትራ፡ ፕሮግራማዊ ገለጻ፡ (ካልኣይ ክፋል)
ደሞክራሲ ኣብ ኤርትራ፡ ፕሮግራማዊ ገለጻ፡ (ካልኣይ ክፋል) PDF Print E-mail
Written by ሕሩይ ተድላ ባይሩ   
Monday, 20 February 2012 15:59

ደሞክራሲ ኣብ ኤርትራ፡ ፕሮግራማዊ ገለጻ፡ (ካልኣይ ክፋል)

ስቶክሆልም 2000-08-25

መቕድም


ኣብቲ እዋን ካብ ተዋሳእቲ ጸረ-ዲክታተራዊ ቃልሲ ሓድሓደ ሕቶታት ብዛዕባ "ደሞክራሲ ኣብ ኤርትራ" ዝኣርእስቱ ጽሑፈይ ወሪዱ ነበረ። ነቶም ዝቐረቡለይ ሕቶታት (ድሕሪ ምስጋና) ከም መበገሲ ወሲደ ካብ ክሊ ሃገራውን ደሞክራስያውን ልዝብ ከይወጻእኩ ማእከላውያን ዛዕባታት ከልዕል መረጽኩ። ዘልዓልኩዎም ዛዕባታት እዞም ኣብ ታሕቲ ዘርዚሮም ዘለዉ

እዮም፥


 

. ትካኤ ኤርትራ-ዓድታት "ሓዳስ ኤርትራ"

. ገለ ትዕዝብትታት ብዝዕባ ንድፊ ቅዋም

. ፕሮግራማዊ/መደባዊ ርእይቶ ...

. ንምርጻ ዝምልከቱ ተክኒካዊ ርእይቶታት

 

 

ኤርትራ-ዓድታትን ሓዳስ ኤርትራን

ዓዲ/ዓድ ሓደ ርእሱ ዝኸኣለ ፍሉይ ማሕበራውን ቁጠባውን ፖለቲካውን ቅርጻ እዩ። ከም ሓፈሻዊ ትዕዝብቲ መጠን ቅርጻ ዓዲ-ኤርትራ ምስ ካልኦት ዓድታት ኣፍሪቃ ተመሳስሊ እዩ። ደቂቕ መጽናዕቲ ግን ዓዲ-ኤርትራ ፍሉይነታት ከም ዘለዎ ይሕብር፡ ንሳቶም ድማ እዞም ኣብ ታሕቲ ተተንቲኖም ዘለዉ እዮም፥

 

. ዓዲ ንጹር ደረት ዘሎዎ ክልል መሬት'

. መሬት ናይ ደቂ ዓዲ እምበር ናይ ንጉስ ወይ መንግስቲ ይኰነን

. ደቂ ዓዲ ብዝባን ሕጊ እንዳባ ዝመሓደሩን ብመሳፍንቲ ዘይግዝኡን ነጻ ዜጋታት ነበሩ

. ወዲ ዓዲ በዓልቤት ሕገ-እንዳባን ባይቶን መሬትን ዜግነትን ስለ ዝዀነ ኣብ ፈቐዶ ኲናት መሳፍንቲ ክዕስከር ግዴታ ኣይነበሮን

. ዓዲ ኣብ ዜግነት እምበር ኣብ ዘርኢ ወይ ዓሌት ዝቐወመ ኣሃዱ ኣይኰነን

 

ፖሊሲ መሬት .... ንቕርጻ ዓድታት ኤርትራን ምድምሳስን ታሪኻዊ ኤርትራውነት ንምብራስን ዝተበገሰ ሓይሊ እዩ ዓድታት ኤርትራ ብንጹር ዝተሰርዑ ማሕበረሰብን፡ ብሕጊ እንዳባ ዝመሓደሩ ኣሃዱታት ነበሩ። ሕጊ እንዳባታት ኣብ መንጎኦም ነኣሽቱ ፍልልይ ይሃልዎም ደኣ እምበር መሰረታዊ ትሕዝትኦም ንሓደ ስልጡን ፈሪሃሕጊ ዝዀነ ሕብረተሰብ ንምህናጽ ዝሃቀነ ነበረ። ዕላማታትን መንፈስን ሕጊ እንዳባታት ንውልቀሰብን ማሕበረሰብን ካብ ስልጣን ሓደ ንጉስ ወይ መላኺ ንምክልኻል ዝዓለመ ነበረ። ግዝኣት ጥልያን ማሕበራዊ ኣቋውማ ዓዲ ጽኑዕን ጽፉፍን ምዃኑ ስለ ዝተገንዘበ ንስርዓት ዓዲ ብኣኽብሮት ዓቀቦ ደኣ እምበር ከፍርሶ ኣይደፈረን። ግዝኣት ጥልያን ብሓገዝ ኤርትራውያን ካልኦትን ዓሳክርኣብ ሊብያ ዘካየዶ ኮለንያላዊ ውግእ ምስ ኣዛዘመ እቶም ኣብ ዕስክርና ዝነበሩ ኤርትራውያን፡ ብቐጥታ ነናብ ዓዶም ክምለሱ ከለዉ ነቶም ካብ ጐረባብቲ ዝተኸትቡ ዓሳክር ግን ምስፋሮም ስለ ዝጸገሞ ኣብ ኣስመራን ካልኦት ዓድታትን "ሓድሽ ዓዲ" ኢሉ ኣብ ዝሰመዮም ቦታታት ኣጣየሶም። ውሉድ-ወለዶ እዞም ዝተጠቕሱ ዓሳክር ንነፍሶም ከም መለለዪ ‘ኣዝማሪኖ’ ዝብል መጸውዒ ሳጓ ለቀቡ። ምስ ግዜ ‘ኣዝማሪኖ መለልዪ ደቂ ከተማ ካብ ሰበ ዓዲ ኰነ። ምስ ውሕዘት ግዜ ሰበ ዓድታት ኣብ ኣስመራ ኣናበዝሐ ምስ ከደ ኣብቲ ናይ ኣዝማሪኖ ባህሊ ተጸንበረ። ትግርንያ ‘ኣዝማሪኒ’ ጥልያንን ዓረብን ዝተሓወሶ ነበረ፡ ኣዝማሪኒ ብተኸዳንነቶምን (ኤለጋንሳ) ክእለት ሳዕሲዒቶምን ዓንተርነቶምን ይሕበኑ ነበሩ፡ ካብኡ ተበጊሶም ንኣዝማሪኖ ዘይኰነ የናሽዉን የስተናዕቑን ስለ ዝነበሩ ኣብ ኤርትራ ይኹን ኣብ ኢትዮጵያ ብዙሕ ቅርሕንቲ ከም ዘሕደሩ ይፍለጥ። ኣዝማሪኖነት ኣብ ሜዳ ከይተረፈ (ብፍላይ ኣብ ህዝባዊ ግንባር) ዓብለለ፡ ኣብ ነጻ ኤርትራ ድማ ነጊሱ ይርከብ። ኤርትራውነት ኣብ ንቡር ቦታኡ ክምለስ እንተዀይኑ ኣዝማሪኖነት ብስትራተጂ ዓዲ ክትካእ ይግባእ።

ስተራተጂ ዓዲ ኣብ ጸፍሕታት ዓድን ኣውራጃን ሃገርን፡ ካብ ታሕቲ ናብ ላዕሊ ዝተሰርዐ ቅርጻ ስለ ዝዀነ ኣውራጃታት ቈራሪጽካ ክላገባ ከለዋ መሰረታዊ ኤርትራውነት ኣይድምሰን? ኣንሆ እንካ ተደምሲሱ። ኣዋጅ ምድምሳስ ኣውራጃታት ዘይቅዋማዊ ገበን፡ ኣብ ህላወን መንፈስን ህዝቢ ኤርትራ ዝተሰንዘረ ገበን እዩ። ዝተዋህበ ምስምስከ እንታይ ነበረ፥ () ኣውራጃታት ስለ ዝበዝሑ ንጽፉፍ ምሕደራ ስለ ዝዕንቅፉ () ድሑር ኣውራጃዊ ስምዒታት ስለ ክድምሰሱ ዝብሉ ምስምሳት ተዃሉ ነበሩ።

ደሞክራስያዊ ባይቶ ምስ ቀወመ ቀዳማይ ስራሕ ሃገራዊ ባይቶ ንዘይሕጋውያን ኣዝማሪኖኣዊ ኣዋጃት .... ሸጢብካ ቅዋም ምጽዳቕ እዩ። ብተመሳሳሊ መሬት ናይ መንግስቲ እዩ ዝብል ኣዝማሪኖኣዊ ኣዋጅ ብመሬት ናይ ዓዲ እዩ ዝብል መትከል ምስ ዘይትካእ ኣብ ኤርትራ ደሞክራሲ ክትከልን ህይወት ዘለዎ ቁጠባ ክስስንን ኤርትራዊ ባህሊ ክዕንብብን ዝኽእል ይመስለኩም? ብተወሳኺ"መሬት ናይ መንግስቲ'" ዝብል መስመር ንብሕታዊ ዋንነት ንብረት (private property) ደምሲሱ ናብ ምልካዊ ዋንነት ንብረት (collective property ownership) ከእቱ ዝዓለመ ስትራተጊ ምዃኑ ምግንዛብ የድሊ።

ዓቕሚ ዘለዎም ሕጹያት ካብ ጸፍሕታት ዓድን ኣውራጃን ንባይቶኣዊ ምርጻ ስለ ክሳተፉ ምስ ከተማዊ ናብራ ዝተመጣጠነ ደሞዝ ክቚረጸሎም ይግባእ። ኣብ ወጻኢ ዝቕመጡ ኤርትራውያን ኣብ ስራሕ ዝርከቡ ይኹኑ ኣብ ጽውረታ ዝኣተዉ ደርጃ ናብርኦም ብመጠኑ ምቹእ ስለ ዝዀነ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ኣብ ምዕባለ ሃገሮም ከም ዝሳተፉ ዘጠራጥር ኣይኰነን።

 

 

ትዕዝብትታት ብዝዕባ ቅዋም ኤርትራ

ኣብ መንጎ ፖለቲካዊ ውድብን ፖለቲካዊ ሰልፍን ዘሎ ፍልልይ ክእምት ዝኽእል መዓቀኒ ብኸምዚ ዝስዕብ ስየቓ (formulation) ክግለጽ ይኽእል፥ ኲሎም ፖለቲካዊ ሰልፍታት ውድባት እዮም፡ ኲሎም ፖለቲካዊ ውድባት ግን ሰልፍታት ኣይኰኑን። ኣባል ሽማግለ ቅዋም ኣይንበር እምበር ከምኡ እውን ኣብቲ ብስም ነጋዶ ወይ ምሁራት ዝግበር ዝነበረ ኣኼባታት ቅዋም ኰነ ኢልካ ይዋሰን ደኣ እምበር፡ ገለ ኣባላት ኮሚሽን ብዛዕባ ንመትከላት ብፖለቲካዊ ውድባት ብመጽናዕቲ ከም ዝተተክአ ይገለጸለይ ነበረ።

ቅዋም ኣብ ሃገራዊ ባይቶ ጥራይ እዩ ዝመሓየሽ። ክሳብ ብውድድር ነጻ ሕጹያት ሃገራዊ ባይቶ ዝቐውም ግን ብዛዕባ ሰነድ ቅዋም ክንመራመርን ክንካታዕን መሰል ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ እዩ። ሃገራዊ ባይቶ ምስ ቀወመ ግን ሰነድ ቅዋምን ዓንቀጻት ሕየሳን ካልኦት ሰነዳትን ድሕሪ መጽናዕትን ልዝብን ብኣባላት ባይቶ ይጸድቕ። ነዞም ዝተጠቕሱ ስጒምታት ሻላ ምስ እንብሎም ግን ሰነድ ቅዋም ህይወተ-ኣልቦ ሰነድ ኰይኑ ክተርፍ ማለት እዩ። ቅዋም ጸዲቑ እዩ ዝብል ባህላ (ካብ በሃለ ዝመንጨወ) ትርጉሙ መንግስቲ ዲክታቶር ኢሳያስ ሕጋዊ እዩ ዳርጋ ማለት እዩ። ከምቲ ፕረዚደንት ሓደ ሃገር ፕረዚደንት ባይቶ ክኸውን ዘይክእል፡ መሰጋግሪ ባይቶ መሰጋገሪ ቅዋም ጥራይ እዩ ከጽድቕ ዝኽእል፣ እምበር ቅዋሚ ቅዋም ክሕግግ ኣይክእልን እዩ። ስለ’ዚ ኸኣ’ዩ ቅዋም ኣይጸደቐን ንብል እምበር ንህዝቢ ንምሽፋጥ ዝተሃርመ ከበሮ ኣይሰማዕናዮን ማለት ኣይኰነን። ከምኡ ድማ ቅዋም ይተግበር ኢልካ ምጭዳር ንኢሳያስ ዝትክእ ዲክታቶር ቁሩብ ቅዋም ኣቐሚጥካ ምጽናሕ ማለት እዩ።

ኣብ ትሕቲ እንኮ ሰልፊ ዝተቛረነ ሃገር ደሞክራስያዊ ምርጻ ክካየድ እንተዀይኑ ቀዳማይ ስጒምቲ ደሞክራስያዊ ምርጻ ምእዋጅ እዩ። ካልኣይ ስጒምቲ ብፖለቲካዊ ሓይልታት ቅቡል ዝዀኑ ሕግታትን ሽማግለታት ሰልፍታትን ምርጻን ክቐውሙ ይጥለብ። ስልጣን መሰጋገሪ መንግስትን ባይቶን ኣብዚ ይድምደም። ቴማታት ህልዊ ጽሑፍና ኣብ እዞም ዝስዕቡ ርእይቶታት ይጽመውቑ፥

እንኮ ሰልፊ ህ.ግ.ደ.ፍ. ንብሕጂ ዝምዝገቡ ሰልፍታት ክንድየናይ መሳዂቲ ዕድላት ከይከፍት። ህ.ግ.ደ.ፍ. ንሰልፍታት ብዜና-ብዙሃን ከይጥቀሙን ገንዘብ ከየዋጽኡን ሓለዋ ህይወት ክይህልዎምን መዓጹ ከም ዝዓጽወሎም ርዱእ እዩ። ምርጻ ነጻ ሕጹያት ካብ መፈንጠራ ህ.ግ.ደ.ፍ. ከውጽኣና ይኽእል። ነጻ ሕጹያት ብወፈራ ሰልፍታቶም ኣብ ውሽጢ ህዝቢ ክድገፉ ስለ ዝኽእሉ ንዓብላልነት ህ.ግ.ደ.ፍ. ፈንጢዙ ብነጻ ሕጹያት ዝቐወመ ባይቶ ከቕውም ይኽእል። ምርጻ ሰለስተ ጽፍሕታት ካብ ዓዲ ወይ ትቕመጠሉ ከተማ ይኸውን። ተወዳደርቲ ደቂ ዓዲ ወይ ኣብ ረፈረንዱም ዘድመጹ ይዀኑ። ኣብ ስደት ዝርከቡ ኤርትራውያን ኣብ ምርጻ ነጻ ሕጹያት ክሳተፉ መሰሎም ሕሉው ክኸውን ይግባእ።

 

 

ፕሮግራማዊ ራእይን ...ፍን

ምስ ህ.ግ.ደ.ፍ. ኣብ ሕቶታት ቕርጻ ስልጣንን ባይቶኣዊ ደሞክራስን ዘለውና ፍልልያት ራእይ ተገሊጾም ኣለዉ። እቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ብገለ ኣባላት መንግስቲ ተበጊሱ ዘሎ መንፈስ ጽገና/ዕረያኸ (reform) ብኸመይ ይርኤ። እዚኦም ኣብ መንጎ ቅዋማዊ ደሞክራስን ’ምትዕጽጻፍ’ ዝብል ብሂል፡ ብህ.ግ.ደ.ፍ. ከም መተካእታ ድሞክራሲ ዝቐረበ ቄናን መርገጽ ተቐርቂሮም ይርከቡ። እዞም ሰባት እዚኣቶም፡ ቅዋም ኣብ ስራሕ ብዘይምውዓሉ (ምድንጓዩ) ክመጽእኽእል ኣሉታዊ ሳዕቤን ብንጹር ይረኣዮም ድዩ? ይኹን እምበር በቲ ሓደ ወገን ድማ ሃገርና ካብቲ ወዲቓቶ ዘላ ፖለቲካዊ ዕጹው መንገዲ ስለ ክትወጽእ ጸቕጢ ምግባር ይሓይስ ኢሎም’’ዶ ኮን ይዀኑ ይኽእሉ? መፍትሒ እንተዀነ ኢሎም ዚስዕብ መጐተ የቕርቡ፦

"ቅዋም ቀልጢፉ (ብእዋኑ) ኣብ ስራሕውዕል ኣሎዎ ክንብል እንኰለና፣ ገለ ዓይነት ስሩዑ ደሞክራሲያዊ ምምሕዳር ክቐውም ይኽእል'ዩ፡ ኢልና ስለ እንሓስብ'ዩ፤ሰምዓና ወይድግፈና ግን ኣይረኸብናን። ምስ ጐረባብቲ ሃገርና በብግዚኡ ዝተኸስተ ጐንጽታት'ውን፡ ንባዕሉ ዕንቅፋት'ዩ። ናይ ስልጣን ዕድመኻ ንምንዋሕ፡ በብጊዜኡ ጐንጽታትን ጸገማትን ምብዛሕ ዝዕላማኡ መስመር እውን ንዕላማታትና ብጥርኑፍ ኣብ ስራሕ (ግብሪ) ንኸይነውዕሎ ዓንቂፉና'ዩ። ነታ ሃገር ካብ ሓደ ጸገም ናብ ካልእ እናሳገርካ ዝካየድ ዘሎ ፖለቲካ፣ ነቶም ደሓን መንፈስን ኣረኣእያን ዘሎዎም ሰባት፣ ደሞክራሲያዊ ባይታምፍጣር ዕድል ከይረኽቡ ምግባሮም ዝዓለመ'ዩ። እዚ ተንኰለኛ ዓንኬል' ከመይ ጌርካ ይጥሓስ? ምናልባት'ውን፡ ካብ' ዘሎ ቅዋምን ባይቶን ገለ ቀናጢብካ/ኣዋጺእካ፣ጠቅም ነገርወጽእ ይኽእል ይኸውን። ንኣብነትፕረዚደንት፡ ብኻልእ ኣቦ መንበር ባይቶ እንተ ተኪኡ፣ ነጻ ዝዀነ ባይቶ (ፓርላማ) ከም ዘሎ ኰይኑስምዕ ይኽእል። ነዚ ዘሎ መሰጋገሪ ባይቶ፡ ካብ ዝተኣዘዞ ጥራይደግምውዕል፣ ናብ ቅዋማውን ኣስናን ዘሎዎን ሓጋግን ኣካል ምልዋጥ ይከኣል’ዶ ይኸውን? ግድን' (ንጹር') ነቲ ብዳግመ ውደባ ዝተተኽለ ባይቶ፡ ምሉእ ናይ ፈጻሚ ኣካል ስልጣናት ክህልዎ ኣይክእልን፤ ግን ብርክት ዝበሉ ሕቶታት ብምጽዳቕ፡ ዳርጋ ናይ ፈጻሚ ኣካል ስልጣናት ክድልብ ይኽእል ይኸውን ንስቱራት ዕላማታትና፡ ህዝብና እንተ ደኣ ተቐቢልዎም፣ ካብቶም ከቢቦምና ዘለዉ ነተጒቲ ፖለቲካ፡ እንዳተኣለና ንፕረዚደንት ካብ ስይመቱ ከየውረድና፡ ግንስልጣኑ ኣማህሚንና ህዝቢ ዝባረኾ ቅዋማዊ ደገፍ ከም ዘሎና ብምምሳል፡ ምስ ፕረዚደንት ኣብ ዋጋ-ዕዳጋ ክንኣቱ ንኽእል" ዚብል'ዩ።

ምንም' ናይ'ዚኦም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ርእይቶታት ተጣበቕቲ ቅንዕና ይሃልዎ ደኣ እምበር፣ ፍታሕ ንምርካብገብረዎ ጻዕሪ እውን ንጹህ ይኹን ደኣ እምበር እዚ ዘሎ መሰጋገሪ ባይቶ ብሕንጠጣ ብርዒ ጥራይ ከተዕብዮ ወይ ከተመሓይሶ ኣይከኣልን እዩ።

 

 

ገለ ንምርጻ ኮሚሽንን ተክኒካዊ ጉዳያትን ዝምልከቱ ርእይቶታት

ምንም' መሰጋገሪ ባይቶ እዞም ኣብ ላዕሊ ተጠቒሶም ዘለዉ ጕድለታት ይሃልዎ ደኣ እምበር፣ ስልጣን ምቕዋም ኮሚሽን ምርጻን ቤት ፍርዲ ምርጻን ናቱ እዩ። እዞም ዝተጠቕሱ ክልተ ኣካላት ብጥንቃቐምረጹ ኣለዎም፤ ምኽንያቱ ድማ፡ ዕሸል ኤርትራዊ ደሞክራሲያ ካብዞም ትካላት ስለ ዝብገስ እዩ። እዞም ክልተ ኮሚሽናት እምበኣር፡ ነዞምስዕቡ ነጥብታትን ኣቃውማን ሃገርና ኣብ ግምትእትዉ ይግባእ

- ጂኦግራፍያውን ህዝባውን ኣቃውማ

- ብሄራውን ቋንቋውን መለለዪታት

- ሃይማኖታዊ ባህሊ

- ሚዛናዊ ውክልና

ርእይቶታት ፖለቲካውን ፍልስፍናውን ውድባትን ሰልፍታትን ካብ ከቢድ ኢድ (ጸቕጢ) ህ.ግ.ደ.ፍ ነጻኸውን ኣሎዎ።

ብተወሳኺ ኮሚሽን ምርጻ እዞምስዕቡ ስልጣናትውሃብዎ ይግባእ፦

1. ምንጻር ቁጽሪ መናብር ባይቶ

2. ንኤርትራ ናብ ነቚጣታት ምርጻ ምክፍፋል

3. ንምርጻን ፖለቲካዊ ጐስጓሳትን ዝገዝኡ ሕግታት ምግላጽን ምንጻርን

4. ኣብቶም ብመንግስቲውነኑ ትካላትን መራኸቢ ብዙሃንን ንኹሎም ተወዳደርቲ

ሰልፍታትን ሕጹያትን ብማዕረን ብዘይ ኣድልዎን መልእኽቶምመሓላልፉፍቀደሎም፣ንዕኦም ዝገዝኡ ሕግታት ድማ ክንጸሩ

6. ሰልፍታትን ሕጹያትን ገንዘብ ከዋጽኡ ብሕጊ ክፍቀድሎም

7. ንተወዳደርቲ ሰልፍታትን ሕጹያትን እኹል ሓለዋ ክግበረሎም።

ቤት ፍርዲ ምርጻ'ውን፡ እዞም ዝስዕቡ ዕማማት ይህልዎ፦

1 ካብ ናይ ምርጻ ኮሚሽን (ኮሚቴ) ጸብጻባት እናተቐበለ፣ ስርሑ ብሕጋዊ መገዲ የካይድ ምህላዉ ምርግጋጽ።

2 .... ዘይግቡእ ጸቕጥታት ከይገብር ምክትታል።

3 መምዘኒ ብቕዓታት ተወዳደርቲ ምቕማጥ።

5 ምድማጽ ነጻን ምስጢራውን ክኸውን

6 ሓለዋ ሳጹናት ምርጻን ገለጻ ውጽኢት ምርጻን ብተሳትፎ ተዓዘብቲ ክስነ።

ዝምዝገቡ ሰልፍታት ፕሮግራምን ዝርዝር ኣስማት መሪሕነትን ብዝሒ (ቁጽሪ) ኣባላትን ኣስማት ሕጹያታን የቕርቡ ሓደ ሰልፊ ከም ሃገር-ሓቈፍ ክፍለጥ እንተድኣይኑ፣ ብዝሒ ኣባላት ወይ ደገፍቲ ሓደ ውሁብ ሚእታዊ ናይ' መራጺ ህዝቢዀውን ኣሎዎ (ንምሳለ 3%)። ተወዳድርቲ ሰልፍታት ኣብ ኩለን ኣውራጃታት ሓደ ውሱን (ውሁብ) ሚእታዊ (ንምሳለ 1%) ከመዝግቡ ኣለዎም። ሰልፍታት ኤርትራ ከም ካልኦት ደሞክራስያዊ ሰልፍታት ዓለም (conservative, liberal, or social-democratic parties) ኰይኖም ይምዝገቡ። ነዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ መትከላት ምስ እንስዕብ ቅዋማዊ ደሞክራሲ ኣብ ፖለቲካዊ ፕሮግራማት እምበር ኣብ ሃይማኖት ምእንተ ከይምስረት ይሕግዝ።

 

 

ምንቅስቓስ ደሞክራስያውያን

ባህርይ ኤርትራውያን ጅግንነትን መስዋእትን፡ ብሓደ ወገን ንሰበ ስልጣን ድማ እሺ ኢልካ ምግዛእ ከኣ ብኻልኣይ ወገን፡ የንጸባርቕዚአቶም ተጻረርቲ ባህርያት ህ.ግ.ደ.ፍ. ይምዝምዞም ኣሎ። ስለዚ ጸረ-ዲክታተራዊ ቃልሲ ነዞም ተጻረርቲ ባህርያት ኣብ ግምት ከእቱ ይግባእ። ሓደ መግለጺ ተጻራሪ ኤርትራዊ ባህርይ እቶም ናጽነት ኤርትራ ዘምጽኡ (....) ተወጊዶም ብኣዝማሪኒ ህ.... ስለ ዝተተክኡ ክኸውን ይኽእል። ካልኣይ መግለጺ ድማ፥ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ እቶም ዓወት ዘምጽኡ ደቁ፡ ዕዉር እምነት ስለ ዘንበረ ክኸውን ይኽእል። ካልኦት ገለጻታት እውን ኣይሰእኑን እዮም።

ኣገባብ ኣወዳድባ .... ብመልክዕ "ዋህዮ" ወይ ከኣ ምስጢራዊ ጕጅለ'ዩ። ጨናፍር ውድባት .... ኣብ ውሽጦም ጥራይ ክጥቀምሉ እናተባህለ፡ ቀጻሊ ሓበሬታ ካብ ላዕሊ ይሽረበሎም እዩ ሓበሬታ ግሉጽ ምስ ዘይከውን ንመስርሕ ሓጸባ-ሓንጐል የጠዓዕም። ስለዚ ኸኣ’ዩ ንኣባላት ህ.ግ.ደ.ፍ ይኹኑ ወይ ነበር እምንቶ ምንባር ዘጸግም ዘሎ። ዝዀነ ደሞክራስያዊ ባእታ ቅድም ንነፍሱ እዩ ዝሰርዕ እምበር ብልመና ኣይስራዕን እዩ። ደሞክራሲያዊ ባእታ ነፍሱ ምስ ሰርዐ ምስ ዝርክኦ ሰልፊ ይስለፍን ይነጥፍን ይመርሕን። ሓደ ደሞክራሲያዊ ባእታ ኣባል .... ይኹን ወይ ኣባል ካልእ ውድብ፡ ክብሩ ዝሐለወን ፍልጠት ዝድልብን ዓቕሙ ንቓልሲ ዝውፍን ግሉጽን ብዓል ግርማ ዜጋ እዩ። ብሓጺሩ፡ ሓደ ደሞክራሲያዊ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ናይ ፖለቲካ መራሒ (ሊቅ) ይኸውን። ሓደ ምዕቡል ደሞክራሲያዊ ባእታ ብልጓም ኣይውጠጥን እዩ ኣብ መጻወድያ ምንጻልን ምፍንጫልን ድማ ኣይኣቱን እዩ ደሞክራሲያውያን ኣንጻር መራሕቲ .... እምበር ደሞክራስያውያን ኣባላቱ ኣይኰኑን። ኣብ ዝዀነ ኤርትራዊ ውድብ ክቡራን ደሞክራስያውያን ኣባላት ኣለዉ። ኩላትና ደሞክራስያውያን ንጨቋኒ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ.ን ጸይቂ ዝዀነ ፍልስፍንኡን መጋበርያ ዝዀኑ ደርባዊ ሓይሉን ኢና ንቃወም። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ብሱል መድረኽ ምስ ዝብጻሕ ሓደ ንህዝቢ ክጥርንፍ ዝኽእል ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ተፈጢሩ ክብሃል ይክኣል።

 

 

 

ደሞክራሲያዊ ምንቅስቓስ

ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ ካብ ፖለቲካዊ ሰልፊ ዝፈልይዎ ነጥብታት ኣለዉ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ ከም ፖለቲካዊ ሰልፊ ኣብ ጉባኤ ዝጸደቐ ብፖለቲካውን ስሪዕታውን ፕሮግራማት ኣይምራሕን እዩ። ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ ብእምነታትን መትከላትን መስረትን ደገፍትን ዝካየድ ሓይሊ እዩ። ዕላማ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ ንመትካላቱ ምዝርጋሕ ኣብ ሰፊሕ ወፈራ ዘተኰረ እምበር ኣብ ውሱናት ዝትግበሩ ሸቶታት ዘተኰረ ኣይኰነን። ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ፖለቲካዊ መስመራት ኣብ ሰለስተ እምነታትን መትከላትን ዘተኰሩ እዮም። እዚኣቶም ከኣ፡ ሃገራውነትን ደሞክራስን ማሕበራውነትን (socialism) እዮም ሃገራውነት ወይ ፍቕሪ ሃገር ዓንዲ ኲርናዕ ኤርትራዊ ፖለቲካ እዩ፣ ደሞክራሲ ኣልቦ ኤርትራ ድማ መዐንደሪ ኩለእንተናዊ ዲክታተርነት እያ ትኸውን፣ ንሓልፎ ዘሎና መድረኽ እኹል ምስክር እዩ። ማሕበርነት (socialism) ከም ዓቃብነትን (conservatism) ሓራውነትን (liberalism) ምስ ሰልፋውነትን ስነ-መፈክርን (ideology) ዝተኣሳሰረ ዛዕባ እዩ።

ኩሎም ብሄራት እንተ ወሓደ ክልተ ሰልፍታት ክህልዎ ግድን እዩ፡ ከምኡ እውን ሃይማኖታዊ ኮማት፣ እዚ ዓንዳዊ መትከል ምስ ዝጥሓስ መትከላት ደምክራስያዊ ቅዋምን መንግስትን ማሕበረሰብን ክማልኡ ኣይክእሉን እዮም። ብኻልእ ኣበሃህላ እቲ ዝፍጠር ፖለቲካዊ ተርእዮ ዝምቡዕ ደሞክራሲ ይዀውን ማለት እዩ። ”መንግስቲ ኤርትራ” መሰጋገሪ መንግሰቲ ከም ምዃኑ መጠንን ቅዋማዊ ቡራኬ ህዝቢ እውን ስለ ዘይብሉ ነዚ ክቡርን ኣማንን ህዝቢ ብዛዕባ ኵነታት ሃገሩ ብኣጋ ክሕብር ግዴታ እለዎ፣ ንህዝብኻ ኣብ ኲናት ኣእቲኻ ኣውያት ትርፈኣልቦ እዩ።

 

 

2012-02-19/ስቶክሆልም

ሕሩይ ተድላ ባይሩ
 
Copyright © 2018 Eritrean Congress Party Strategy Adi. All Rights Reserved.